New
Акӑ тӗслӗхшӗн ҫӳлерех асӑннӑ чӑвашла-вырӑсла словарьти хӑшпӗр статьясене илсе пӑхар-ха:
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
Нацилле-вырӑсла словарьсене илес пулсан вара, унта ютран йышӑннӑ терминсен пӗлтерӗшӗ пирки нимле информаци те памаҫҫӗ теме юрать.
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
Кун пек тунин хӑйӗн сӑлтавлӑхӗ, логики пур: наци чӗлхисемпе усӑ куракансене вырӑс чӗлхинчен кӗрекен терминсене, ҫӗнӗ ӑнлавсене тӑван чӗлхе пулӑшнипе ӑнкарма, пӗлме май туса памалла.
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
Сӑмах ку таранччен икӗ чӗлхеллӗ вырӑсла-нацилле словарьсем ҫинчен пычӗ, мӗншӗн тесен, халиччен ҫирӗпленнӗ традиципе, терминсене ӑнлантарасси шӑпах ҫакӑн йышши словарьсенче анлӑ сарӑлнӑ.
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
Асӑннӑ факторсенех хӑш-хӑш терминсене ӑнлантарса памаллине палӑртнӑ чухне те шута илме тивет.
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
г) терминсемпе тивӗҫлӗ ӑнлавсен пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ.
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
в) лексикографи ӗҫӗн шайӗ: пӗтӗмӗшле пысӑк словарьсем, ятарлӑ словарьсем пурри е ҫукки;
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
б) халӑх иккӗмӗш чӗлхене — вырӑс чӗлхине мӗн таран пӗлни;
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
ӑ) вырӑнти условисемпе чӗлхе тӗлӗшӗнчи лару-тӑру: наци чӗлхипе мӗнле-мӗнле сферӑсенче активлӑ усӑ курни;
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
а) словарь калӑпӑшӗ тата тӗллевӗ (пӗтӗмӗшле словарь-и вӑл е ятарлӑ-и);
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
Пур чухне те юрӑхлӑ «рецепт» сӗнме май ҫук пулсан та, словарь валли терминсем суйласа илнӗ чухне ҫаксене асра тытма кирли кӗретӗнех курӑнать:
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
Анчах икчӗлхелӗх условийӗсенче наукӑпа техника ӗҫне-хӗлне ытларах вырӑс чӗлхи пулӑшнипе туса пынӑ май отрасль словарӗсене ҫав сферӑри ятарлӑ ятсене пурне те кӗртме ҫук, чи кирлисене ҫеҫ суйласа илме тивет.
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
Терминологи словарӗсенче ку ыйтӑва татса пама тата ансатрах пулмалла пек, мӗншӗн тесен наука халӗ кашни чӗлхен общество пурнӑҫӗнчи вырӑнне тата унпа мӗнле сферӑсенче усӑ курнине тӗрӗсех палӑртма май парать.
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
Сӑмахран, вӗренӳ словарӗсен тӗллевӗ те уҫӑмлӑ, вулакансен йышӗ те паллӑ.
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
Вӗсен тӗллевӗ пӗр мар: тулли словаре вулакансен нумай тӗрлӗ ушкӑнӗсен ыйтӑвӗсене тивӗҫтерме хатӗрлеҫҫӗ, кӗске словарьсен вулаканӗсем сахалрах, вӗсене ҫынсен пӗр-пӗр ушкӑнӗ валли ҫеҫ кӑлараҫҫӗ.
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
Сӑмах йышӗпе словарьсем тулли, вӑтам е кӗске пулма пултараҫҫӗ.
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
Литература чӗлхин лексикине кӗнӗ (е кӗме тивӗҫлӗ, кӗме пултаракан) терминсене словарь валли суйласа илесси ҫав словарь уйрӑмлӑхӗсенчен килет.
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
Паллах, ӑнлантармалли сӑмахсен шутне пуринчен ытла терминсем кӗреҫҫӗ.
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
Ларура йышӑннӑ сӗнӳсенче (документӑн тулли ячӗ: «Рекомендации по толкованиям в русско-национальных словарях») икӗ чӗлхеллӗ вырӑсла-нацилле словарьсенче сӑмахсен пӗлтерӗшӗсене ӑнлантармалли тӗп принципсемпе мелсене кӑтартса панӑ.
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.
Наукӑпа редакци совечӗн ларӑвне чылай республикӑран пынӑ чӗлхеҫӗсем, словарь авторӗсем, редакторсем хутшӑннӑ.
Икӗ чӗлхеллӗ словарьсенче терминсен пӗлтерӗшне ӑнлантармалли мелсем // М. И. Скворцов, М. В. Лазова. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 139–153 с.