New
«Сунталта» «Игӑрь, полкӗсем, Вҫеволод, Ҫвятослав, Ҫвятополк» тенисене кӗнекере Игорь, полкисем, Всеволод, Святослав, Святополк тесе пичетленӗ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Пӗрремӗшне уйрӑм кӗнекен кӑларма хатӗрленӗ чухне улшӑну питӗ сахал кӗртнӗ, вӗсем ытларах хӑшпӗр сӑмахсене тӗрӗс ҫырассипе кӑна ҫыхӑннӑ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарнӑ тексчӗсене пӗр-пӗринпе танлаштарнӑ май ҫакна та асра тытмалла: вӗсем иккӗшӗ те малтан журналсенче пичетленнӗ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Кун пирки шухӑшласа пӑхма Петӗр Хусанкай 1951 ҫултах сӗннӗччӗ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Чӑвашла пичетленсе тухнӑ куҫарусен ятӗнче ҫакна халиччен те шута илеймен: иккӗшӗнче те полк тенинех хӑварнӑ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Полк сӑмах асӑннӑ пӗлтерӗшпе поэма пуҫламӑшӗнчех тӗл пулать, II куҫарура (журналта тухнӑ вариантра) ӑна вӑрҫӑпа кайни тесе тӗрӗс куҫарнӑ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Капла унта поэмӑра мӗн ҫинчен калани те анлӑрах, тӗрӗсрех курӑнать.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Пирӗн шутӑмӑрпа, «Слово о полку Игореве» тенине чӑвашла «Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмах» тесе ят пани е ҫавна ҫывӑх калани вырнаҫуллӑрах пек туйӑнать.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Академи кӑларӑмӗсенче халӗ мухтавлӑ поэма ятӗнчи полк сӑмаха вӑрҫӑпа кайни (поход) тесе куҫараҫҫӗ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Полк (плъкъ, пълкъ) авалхи вырӑс чӗлхинче темиҫе пӗлтерӗшпе ҫӳренӗ, вӑл ҫар, е вӑрҫӑпа кайни-ҫӳрени (поход), пысӑк ушкӑн тенине тата ыттине те пӗлтернӗ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Поэмӑн чӑвашла ячӗ пирки ҫакна хушса каламалла.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
И. Тукташпа И. Ивник ӑна «Сӑмах» тесе ят панӑ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Чӑваш тӑлмачӗн ҫӗнӗлӗхӗ акӑ мӗнре: вӑл ку оригинал жанрне, чӑнах та, чӑвашла чи малтанхи хут «Юрӑ» тесе кӑтартать.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Рецензент йӑнӑшать: авалхи вырӑс литературин палӑкне XIX ӗмӗр пуҫламӑшӗнчех В. В. Капнист «Юрӑ» тесе куҫарнӑ, ун пек тӗслӗхсем каярах та пулнӑ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Оригинала авалхи вырӑс чӗлхинчен хальхи вырӑс литература чӗлхипе аллӑ хут ытла куҫарнӑ пулин те, «Юрӑ» тесе калама пӗр тӑлмач та хӑюлӑх ҫитереймен», — тет.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Николай Симунов хӑйӗн «Пысӑк, пархатарлӑ ӗҫ» рецензийӗнче ҫапла ҫырать: «Ю. Сементер хӑйӗн куҫарӑвне те «Игорь полкӗ ҫинчен хунӑ юрӑ» тесе куҫарать.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Ҫавӑнпа II куҫарӑва Ю. Сементер «юрӑ» тесе кӑтартнине ытлашши тиркеме ҫук.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Поэмӑра хӑйӗнче те автор ӑна «сӑмах» тата «повесть» тенипе пӗрлех «юрӑ» тесе те асӑннӑ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Апла пулсан, ритмра калулӑха кӑна палӑртни, синтаксис ҫаврӑнӑшӗсене ытлашши ваклани йӑнӑшрах пулса тухать.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Хӑшпӗр тӗпчевҫӗсем (сӑмахран, Д. С. Лихачев) поэмӑна юрламашкӑн ҫырма пултарнӑ тесе шутлаҫҫӗ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.