New
Е тата тӑван чӗлхен лексикипе морфологи материалӗсенчен калӑпласа тунӑ терминсемех синонимлӑ йӗркепе ҫыхӑнса тӑракан вариантсем ҫине пайланнине курма пулать.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Калӑпӑр, пӗр терминӑнах ют чӗлхерен йышӑннӑ варианчӗ тата тӑван чӗлхе пуянлӑхӗпе усӑ курса тунӑ варианчӗ пулма пултарать.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
6) Терминологие ятарласа йӗркелетпӗр пулин те, ҫавна май вӑл ҫирӗп тытӑмлӑ система шутланать пулин те, унӑн единицисем темиҫе вариантлӑ пулма пултараҫҫӗ.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Нумай ҫулсем хушшинче шкул, кӗнеке-хаҫат урлӑ халӑх ӑстӑнне кӗрсе юлнӑ терминсене май килнӗ таран йӗркелеме тӑрӑшмалла, ҫӗнӗ терминсемпе пӗрле пӗр системӑна пӗтӗҫтермелле.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
5) Ҫӗнӗ терминсем тунӑ чух, паллах, унччен пулнӑ терминсене пачах шута илмесӗр хӑварма май ҫук.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
4) Ытти кирек мӗнле наукӑри терминсем пекех, чӑваш фонетика терминӗсем те пӗр пӗлтерӗшлӗ кӑна пулмалла.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Унсӑрӑн ҫав ӑнлавсене яланах -и аффикслӑ причастин «ӑнлантару сӑмахӗсемпе анлӑланнӑ формисемпе палӑртма тивет («тутапа калани», «сӑмсапа калани», «аффриката евӗрлӗ калани» е «аффрикатӑна куҫни» т. ыт. те — кун пек терминсем пур чухне те юрӑхлах марри ҫинчен ҫӳлерех каланӑччӗ), мӗншӗн тесен калька мелӗпе тунӑ «туталан-у», «сӑмса-лан-у», «аффрикатӑ-лан-у» йышши терминсем, хушма пӗлтерӗшлӗ пулма пултарнӑран, тата та килӗшӳсӗртерех.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Вырӑс чӗлхинче усӑ куракан «лабиализация», «назализация», «аффрикатизация» евӗрлӗ латин чӗлхинчен йышӑннӑ терминсене ытларах чух чӑваш чӗлхине те кӗртмелле пулӗ.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Ҫакна май тата акӑ мӗн каламалла.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
«Фонемӑсем улшӑнни» йышши сӑмах майлашӑвӗсемпе, вӗсем ӗҫӗн (процесӑн) ятне пӗлтернӗ май, номинаци единицисен шутӗнче мар, коммуникаци единицисен шутӗнче усӑ курсан вырнаҫуллӑрах, калӑпӑр, кӗнеке оглавленийӗсенче.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Ҫапла, «фонемӑсем ылмашни», «фонемӑсем улшӑнни», «сасӑсем пӗрпекленни», «хупӑ сасӑсем ҫемҫелни» йышши сӑмах майлашӑвӗсем вырӑнне «фонемӑсен ылмашӑвӗ», «фонемӑсен улшӑнӑвӗ», «сасӑсен пӗрпекленӗвӗ», «хупӑ сасӑсен ҫемҫелӗвӗ» тесен вырнаҫуллӑрах пулать, мӗншӗн тесен сӗнекен формӑсене определенисемпе анлӑлатма та, нумайлӑ хисепре калама та пулать: «фонемӑсен истори ылмашӑвӗ(сем)», «фонемӑсен кӳршӗлӗх улшӑнӑвӗ (сем)» т. ыт. те.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Тӗслӗхрен, чӑваш чӗлхинче -и аффикслӑ причастин форми термин тума чылай чухне юрӑхлӑ мар, мӗншӗн тесен вӑл ытларах субъект тӑвакан ӗҫе пӗлтерет, ҫавӑнпа определени пулакан сӑмахсемпе мар, обстоятельство йышши сӑмахсемпе ҫыхӑнма тӑрӑшать.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Теприсем уйрӑм формӑсемпе кӑна ҫыхӑнаҫҫӗ.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
3) Термин тунӑ чух сӑмахсен грамматика формине те шута илмелле, мӗншӗн тесен вӗсенчен хӑшӗ-пӗрисем пуплевре тӗрлӗ формӑллӑ нумай сӑмахсемпе ҫыхӑнма пултараҫҫӗ.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Пирӗн шутпа, ку терминсем, вӗсен тӳрӗ пӗлтерӗшӗсене пӑхсан тӗрӗсех мар пек пулин те, сингармонизм явленийӗсене ҫырса кӑтартма юрӑхлӑ.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Хӑй вӑхӑтӗнче В. Г. Егоров хытӑ тата ҫемҫе уҫӑ сасӑсене ҫавӑн пек терминсемпе палӑртнине хирӗҫлесе ҫырнӑччӗ.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Кунсӑр пуҫне тата «малти (вӑтам, кайри) ретри уҫӑ сасӑсем» текен терминсемсӗр пӗтӗмӗшле е танлаштаруллӑ фонетика ыйтӑвӗсене те чӑвашла сӳтсе явма ҫук.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Калӑпӑр, халӗ эпир уҫӑ сасӑсене «хытӑ сасӑсем» тата «ҫемҫе сасӑсем» текен икӗ ушкӑна пайлатпӑр (сингармонизм законӗ енчен пӑхсан, вӗсем кирлӗ ӗнтӗ), анчах артикуляци классификацине тунӑ чух вӗсене рет палли (сасӑсене малти е кайри ретре калани) тӗлӗшӗнчен те пайламалла пулса тухать.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Чӑваш фонетика терминологине йӗркелес ӗҫе малтанах кунта палӑртнӑ мелпе туса пынӑ пулсан, унта чылай ҫитменлӗхсем, хирӗҫӳлӗхсем пулман та пулӗччӗҫ.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Фонетикӑпа фонологи ӑнлавӗсене ҫакӑн пек ушкӑнлама пулать: фонетика наукин тытӑмӗ, унӑн пайӗсем тата тӗпчев меслечӗсем; чӗлхен матери (сасӑ) единицисем тата вӗсен функцийӗсем; конкретлӑ чӗлхере (пирӗншӗн — чӑваш чӗлхинче) тата пур чӗлхесенче те палӑракан сасӑ законӗсем; сасӑсен артикуляци аспекчӗ (пуплев органӗсем ӗҫлени); сасӑсен акустика аспекчӗ (сасӑсем илтӗнни); сасӑсене ушкӑнласси (классификацилесси); фонологин тӗп ӑнлавӗсем; фонемӑсем пуплев юхӑмӗнче улшӑнни; сасӑ ылмашӑвӗсем; сыпӑк тата ӑна ӑнлантарса паракан теорисем; пуплевӗн суперсегментла, ӗнерӳ единицисем (ударени, интонаци) т. ыт. те.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.