New
Сӑмах пӗлтерӗше синекдоха тата метоними мелӗпе ҫакнашкал улшӑнса пыни чӗлхере час-часах тӗл пулать.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Сӑмах пӗлтерӗшӗ вара ҫапла аталанса пынӑ пулмалла: «вутчульне ҫапса вут кӑлармалли тимӗр татӑкки» — «вут чӗртмелли хатӗрсем» — «ҫав хатӗрсене усрамалли хутаҫ».
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Шалти тытӑмӗпе вырӑс сӑмахӗ огниво та вӗсенчен уйрӑлса тӑмасть (огонь «вут», -иво «-лӑх»).
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Анчах вотлук сӑмахӑн несӗл тымарӗсем пӑлхар чӗлхипе, бива сӑмахӑн тымарӗ коми тата вырӑс чӗлхисемпе ҫыхӑннӑ.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Ҫапла ӗнтӗ, коми-зырян чӗлхинчи вотлук тата бива сӑмахсем пӗр япаланах пӗлтереҫҫӗ тата вӗсен шалти тытӑмӗ те пӗрешкелех.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
В. И. Даль кӑтартса панӑ тӑрӑх, ҫакнашкал форма (огнива) шӑпах ҫурҫӗр-хӗвелтухӑҫӗнчи вырӑссен калаҫӑвӗнче тӗл пулать.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Коми-зырян чӗлхинчи бива сӑмах вӗҫӗнчи -ва сыпӑка вара вырӑс чӗлхинчи «ҫулу» пӗлтерӗшлӗ огниво, диал. огнива сӑмах витӗмӗпе ӑнлантарма пулать.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Коми-зырян сӑмахӗнчи -к пӑлхар чӗлхинчи -х сасӑран та пулса кайма пултарнӑ, мӗншӗн тесен ку калаҫура сӑмах вӗҫӗнче хӗсӗнчӗк -х саса пулмасть, ютран йышӑннӑ сӑмахсенче вара ӑна -к сасӑпа улӑштараҫҫӗ.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Унта вӑл вотлук е вотлух пек илтӗнме пултарнӑ, пӗлтерӗшӗ «ҫулу» пулнӑ.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Коми-зырян чӗлхине ку сӑмах пӑлхар чӗлхин халӗ ҫухалнӑ урӑх диалектӗнчен кӗнӗ тесе шутлама пулать.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Пӗлтерессе вара вутлӑх сӑмах, контекста шута илсен, вут чӗртмелли хатӗре — ҫулу таврашне е шӑрпӑка пӗлтернӗ пулмалла.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Тӗслӗхсен фонетика форми ку терминпа анатри чӑвашсем те, турисем те усӑ курнине ҫирӗплетет.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
«Сан тет, вотлӑх пор-и, тет, чӗлӗм тортас килет».
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Акӑ унти тӗслӗхсем: «Ни вутлӑхӗ, ни вутти ҫук».
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Халӗ вӑл калаҫура тӗл пулмасть, анчах Н. И. Ашмарин словарӗнче ку терминӑн йӗрӗсем ӳкерӗнсе юлнӑ.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Каярахпа, чӑваш чӗлхинче вӑл вутлӑх (анатри) тата вотлӑх (тури) пулса тӑнӑ.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Пӗтӗмӗшле тӗрӗк форми отлук пулнӑ пулсан, пӑлхар (авалхи чӑваш) чӗлхинче вӑл сӑмах форми ватлук пулмалла пулнӑ.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Тӗрӗссипе вара кунта вӑрӑммӑн илтӗнекен сасӑ (е гемината) ҫук, хупӑ сасӑ вӑйлӑнрах каланать кӑна.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Чӑваш ҫырулӑхӗнче, пачах урӑхла, уҫӑ сасӑсем хушшинчи хупӑ сасӑ янравлӑхне пӗр саспаллипе (сӑмахран, утар), хупӑ сасӑ янравсӑрлӑхне икӗ саспаллипе палӑртаҫҫӗ (сӑмахран, уттар).
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Ун пек вӑйлӑ сасӑсем вара йӗкӗр сасӑсенчен — теминатӑсенчен пулса кайнӑ.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.