Short
Савӑнӑҫлӑ мероприятие район администраци пуҫлӑхӗ Артур Мухлисович Зарипов, Пушкӑрт Республикин ҫар комиссарӗ Михаил Александрович Блажевич тата стратегилле пӗлтерӗшлӗ ракетӑсен ҫарӗн ветеранӗсен республика канашӗн председателӗ Анатолий Евгеньевич Балтинский (хӑй вӑхӑтӗнче район военкомӗнче ӗҫленӗскер), ҫавӑн пекех районти учрежденисемпе организацисен ветеранӗсем, районти ял тӑрӑхӗсен пуҫлӑхӗсем, тӗрлӗ ҫарсен пӗрлешӗвӗсен ертӳҫисем, чикӗ ҫарӗсен ветеранӗсем, юнармеецсемпе патриотла «Мужество» клуб ачисем хутшӑннӑ.
Пишпӳлек ракетчикӗсем ҫар кунне паллӑ тунӑ // Марина Иванова. https://sutasul.ru/news/obshchestvo/2024 ... un-4015895
Пӗрре ӑна, ватӑ ҫынна хӗрхенсе-тӗр, колхоз председателӗ: «Тавтапуҫ сана, Мукуҫ мучи, кун чухлӗ ӗҫлесе патӑн, кан килӳнте ирӗккӗн», тенӗ пулать те, лешӗ вара, пӑшатан пек куҫӗле тӗллесе, хирӗҫ ҫапла лаплаттарса хунӑ пулать: «Эс ачам, малтан ман ҫула ҫит, унтан килте ларассисемпе лармассисем пирки калаҫ. Сана вара, шӑллӑм, кӑшт-кашт килте ларкаласан та пӑсмасть. Арӑмна хир кӑтартма пӑрахни те ултӑ ҫул — ачи-пӑчипех пӑчланчӗ, колхоз ӗҫне ҫӳремест. Пулӑш арӑмна. Мана вара — ан тӗкӗн, ман вырӑн халь ҫӗре кӗричченех кунта!» — тенӗ пулать.
5 // Хветӗр Агивер. Агивер Ф.Г. Сар ачапа сарӑ хӗр: Повесть. — Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 1980. — 256 с.
Оля сиксе тӑнӑ, анчах следователь сӗтеле чышкипе ҫапнӑ, Ольӑна ларма хушнӑ, ун хыҫҫӑн вара вӑрӑм документ вуласа пама тытӑннӑ, ҫав документ тӑрӑх, акӑ мӗн пулса тухнӑ: Арсентий Павлович Соколов, вӑтӑр ҫиччӗмӗш ҫулта хӑйӗн виҫҫӗмӗш сыпӑкри тӑванне вӑл халӑх тӑшманӗ пулнӑшӑн суд тунине пытарса пурӑннӑскер, хӑй ют ҫӗршыв агенчӗ пулса тӑрать, ӑна вӑрҫӑ пуҫламӑшӗнчех лешсем хӑйсем майлӑ ҫавӑрнӑ, халӗ, хӑйӗн хуҫисем хушнине пурнӑҫласа, юрӑхсӑр ҫӗнӗ топливо хатӗрленӗ, ҫав топливӑпа усӑ курнипе куҫ кӗретех катастрофа пулмалла пулнӑ…
15. Эпӗ нимӗн те манмастӑп // Леонид Агаков. Чаковский А. Б. Инҫетри ҫӑлтӑр ҫути: повесть / А. Б. Чаковский ; вырӑсларан Леонид Агаков куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР кӗнеке издательстви, 1966. — 275 с.
Ытла ним туман тени тӗрӗсех мар: участокри хушма хуҫалӑха вӑхӑтлӑха та пулин упраса хӑварчӗҫ; ним сӑлтавсӑр канмалли кунсенче ӗҫлеме пӑрахрӗҫ; Гаврил Этменкина тата ытти ҫамрӑксене, Акимов кӑларса яма тӑнӑскерсене, ҫине тӑрсах хӳтӗлерӗҫ; трестран строительсен тепӗр ушкӑнне, кунта пуррисем хӑйсемех ӗлкӗреҫҫӗ тесе, чӗнсе илтермерӗҫ, — маттур Лукари, кун пирки Курмышовсене, Кулаковсене вӑхӑтра систерчӗ; участокри йӑла-йӗркене (мунча кӗресси, санитари кунӗ, столовӑй-клубри кино, кану каҫӗсем тата ытти те) пӗтӗмпех пӑсма памарӗҫ.
2 // Иван Лисаев. И. И. Лисаев. Тивӗҫ: роман. Иккӗмӗш кӗнеке — Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 1989. — 351 с.
Ӑшӑ лару-тӑрура иртнӗ тӗлпулӑва Тӑвай районӗн администрацийӗн пуҫлӑхӗ Владимир Михайлов, ветерансен канашӗн председателӗ Римма Гурина, Тӑвай районӗ тӑрӑх 50 ҫухрӑм иртекен Хусан хӳтӗлев чикки ҫинчен ҫырнӑ статьян авторӗ, Тӑвай районӗн Общество канашӗн председателӗ Владимир Шакров, социаллӑ пулӑшу центрӗн директорӗ Марина Петрова, Енӗш Нӑрвашри историпе асӑну музейӗн директорӗ Владимир Петров, Совет Союзӗн Геройӗ П.Х. Бухтулов ячӗллӗ Тӑвай вӑтам шкулӗн «Следопыт» шырав отрячӗн ертӳҫи Ирина Порфирьева, ветерансем хутшӑнчӗҫ.
Эстафетӑна канашсем пуҫларӗҫ // Ирина Андреева. http://kanashen.ru/2022/01/24/%d1%8d%d1% ... 0%d1%80ec/
Владимир Александрович хӑнасене Чӑваш Енпе паллаштарнӑ май ҫак самантсене палӑртса хӑварчӗ: республикӑра терминалпа логистика комплексӗсем тума майсем ҫителӗклӗ; автотранспорт тӗлӗшӗнчен «Европа — Ҫурҫӗр Китай» ҫулӗ ҫинче вырнаҫнӑ; тӗп отрасльсен йышӗнче — ял хуҫалӑхӗ, электротехника, хими отраслӗ, машиностроени; 19 аслӑ вӗренӳ заведенийӗ, вӗсенче 38300 студент вӗренет; ирӗклӗ ҫӗр лаптӑкӗ 298, вӗсем 1688 гектар йышӑнаҫҫӗ; экспорта ял хуҫалӑх культурисене, кайӑк-кӗшӗк, кондитер продукцийӗсене, электротехника хатӗрӗсене ӑсатаҫҫӗ.
Шупашкарпа Аньхой ҫывӑхланаҫҫӗ // Надежда СМИРНОВА. «Хыпар», 2016.07.22, 114-115№
Мероприятие Патӑрьел муниципалитет округӗнчи культура, туризм тата информаци тивӗҫтерӗвӗн пай пуҫлӑхӗ Наталия Никитина, Патӑрьелӗнчи централизациленӗ библиотека директорӗ Алевтина Овчинникова, Ҫӗньял территори пайӗн начальникӗ Мария Мадюкова, паллӑ литературовед Атнер Хусанкай хӑйӗн мӑшӑрӗпе, Чӑваш кӗнеке издательствин тӗп редакторӗ Владимир Степанов, Чӑваш Республикинчи Наци библиотекин заведующийӗ Татьяна Николаева, поэтӑмӑрӑн ачисем - Вероника, Константин, Анна - ҫывӑх тӑванӗсем, поэзи тусӗсем тата ыттисем хутшӑннӑ.
Геннадий Айхи сӑввисем 50 ытла чӗлхепе янӑраҫҫӗ // Канаш ен. https://avangard-21.ru/gazeta/51077-genn ... e-yan-racc
«Тӑван ҫӗршыв умӗнчи тивӗҫсемшӗн» II степень орденӑн медалӗпе промышленноҫӑн тӗрлӗ отраслӗсенче, строительствӑра, наукӑпа вӗрентӳре, сывлӑх сыхлавӗнче, культурӑра тата ӗҫ-хӗлӗн тӗрлӗ сферинче уйрӑм тава тивӗҫлӗ ӗҫсем тунӑ граждансене, ҫавӑн пекех Тӑван ҫӗршыва хӳтӗлес ӗҫе пысӑк тӳпе хывнӑшӑн, Раҫҫей Федерацийӗн хӗҫ-пӑшалӗсен йышне кӗрекен ҫар управленийӗн, пӗрлӗхӗсен тӗп органӗсене ҫӳллӗ шайра тытса яланах ҫӗршыва хӳтӗлеме хатӗр пулнӑшӑн, саккунлӑхпа йӗркелӗхе ҫирӗплетнӗшӗн, патшалӑх хӑрушсӑрлӑхӗпе тивӗҫтернӗшӗн параҫҫӗ.
Владимир Путин Ӗпхӳ мэрне орден медалӗпе наградӑланӑ // Надежда Родионова. https://ursassi.ru/news/%C3%87%D1%8B%D1% ... an-3938291
Шӑпах Виссарион пульницӑна ҫитсе кӗнӗ чух стройучасток кантурӗнче унӑн икӗ эрне каяллахи «концертне» ирӗксӗррӗн аса илнӗ: парти райкомӗнчен шӑнкӑравланӑ Благий патне: «Чувашия» стройучастокри Виссарион Данилович Данилов ӗҫ кунӗнчех ӳсӗрӗлсе кармунь каласа ҫӳрени, рабочисене ҫурт лартма чӑрмантарни пирки шалӑп пур иккен, шалӑпӗнче участок пуҫлӑхӗсем кун пек тӑрлавсӑр ӗҫшӗн Данилова ним туманнине те кӑтартнӑ; ну, паллӑ ӗнтӗ кун пек чух, райком Благийпе Курмышова ҫак «ЧПна» хӑвӑртрах пӑхса тухса тивӗҫлӗ мерӑсем йышӑнма сӗннӗ.
5 // Иван Лисаев. И. И. Лисаев. Тивӗҫ: роман. — Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 1987. — 303 с.
В. И. Ленин хӑйӗн «Мӗн тумалла?» ятлӑ кӗнекинче ҫакӑн пек ҫырнӑ: «Малта пыракан кӗрешӗвҫӗ рольне малта тӑракан теори тӑрӑх ӗҫлекен парти кӑна пурнӑҫа кӗртме пултарать. Ҫакӑ вӑл мӗне пӗлтернине кӑшт та пулин конкретлӑ ӑнланса илес тесен, вулакан ӗнтӗ вырӑс социал-демокрачӗсем умӗнхи ҫынсене — Герцена, Белинские, Чернышевские тата 70-мӗш ҫулсенчи революционерсен ушкӑнне аса илтӗр; вырӑс литератури хальхи вӑхӑтра мӗнле пӗтӗм тӗнчипе пысӑк пӗлтерӗшлӗ пулса тӑни ҫинчен те шухӑшласа пӑхтӑр; шухӑшласа пӑхтӑр… вара ҫакӑ та ҫителӗклӗ!»
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Коллективлӑ хуҫалӑхсем йӗркеленӗ тапхӑрти терт-нуша, Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин ҫулӗсенче чӑтса ирттернӗ йывӑрлӑх, каярахри лӑпкӑ мар пурнӑҫ аннесен тӑнлавӗсене самаях кӑвакартрӗ пулин те, пурнӑҫ илемлӗхне-техӗмне ҫухатмарӗ чӑваш хӗрарӑмӗ: ӗне-вӑкӑр кӑкарса суха турӗ, тырӑ вырчӗ, авӑн ҫапрӗ, вӑрман касса турттарчӗ, юн ӗҫен Гитлер ҫарӗ Атӑл ҫине тухма тапаланнӑ вӑхӑтра Сӑр тӑрӑхӗпе окоп-траншея чаврӗ, блиндаж-дзот турӗ, ҫӗрлесерен фронтри мӑшӑрӗ-ывӑлӗ валли чӑлха-нуски ҫыхрӗ, хӑй выҫӑ ларсан та мӗн пур апат-ҫимӗҫе фронта ӑсатрӗ.
Хĕрарăм – пурнăç, чĕрĕлĕх Турри // ЮРИЙ ЛИСТОПАД. «Тӑван Ен», 15-16№, 2016.03.02-10
Таврари эсрелсемпе кӳлӗ таврашӗнчи шыв шуйттанӗсене ватти-вӗттипех ура ҫине тӑратма шутланӑн, урине хӗстернӗ качака евӗр ихӗрет юрӑҫӑ; темле пульӑсем вшик! вшик! шӑхӑраҫҫӗ; пуртӑпа ҫапса кӗленче таврашне ватнӑн, шапӑрр, шапӑрр тӑкӑнать асар-писер кӗвӗ-ҫемӗ вӑрманҫӑ ҫине; пӗтӗмӗшле анрашу лӑпланнӑ пекки пулсанах, куритесене ярса панӑ апата сыснасем вӑрҫа-вӑрҫа ҫинӗн, тем нӑриклетни, хӑрӑлтатни, шыва путнӑн пакӑртатни илтӗнсе тӑрать, вара эсрелсемпе шуйттансене астармалли, вӗсен хӳрисене чӑнк тӑратмалли мекеклетӳ тапранса каять.
Христос ушкӑнӗ ташлать // Виталий Енӗш. Григорьев-Енӗш В.Г. Чун кӑварӗ. Повеҫсемпе калавсем. — Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 1987. — 215 с. — 85–186 с.
Кайран, уйӑха яхӑн ҫатӑр сивӗ тӑнӑ хыҫҫӑн, Хӗл Мучине такам сасартӑк ура хурать те такӑнтарать; ҫанталӑк хӑвӑрт ҫемҫелет; юр куҫ умӗнчех хуралма, путма тытӑнать; тепрер уйӑхран, ҫумӑр шывӗ пӗвене татса янӑ евӗр, вӑрмана ҫурхи хаваслӑх капланса пырса кӗрет; сасси уҫӑлнӑ кӑсӑясем, туратсем ҫине ҫака-ҫака янӑ йӗс шӑнкӑравсем евӗр, тинь-тинь тӑваҫҫӗ чарӑнма пӗлмесӗр; вӗсем, ӗшенкелеме пуҫланӑ ҫӗре ҫу сӗрнӗн йӑлтӑртатакан шӑнкӑрчсем, картунти пушӑ вӗллесене йышӑнма ӗлкӗрнӗскерсем, шӑхӑракан, ихӗрекен, чӗвӗлтетекен ансамбль йӗркелеҫҫӗ…
Лапшу Ҫтаппанӗн халапӗ мар // Виталий Енӗш. Григорьев-Енӗш В.Г. Чун кӑварӗ. Повеҫсемпе калавсем. — Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 1987. — 215 с. — 85–186 с.
Мероприятие Владимир Сергеевӑн амӑшӗпе ашшӗ — Елена Гавриловнӑпа Петр Владимирович, кадет класӗнче вӗренекенсен ашшӗ-амӑшӗсем, Вӑрмар муниципаллӑ округӗн пуҫлӑхӗ Василий Шигильдеев, шкул директорӗн тивӗҫӗсене пурнӑҫлаканӗ Константин Васильев, 39-мӗш пушарпа ҫӑлав чаҫӗн начальникӗ Сергей Григорьев, Чӑваш Республикинчи ачасен прависене хӳтӗлессипе ӗҫлекен Уполномоченнӑйӗн Вӑрмар районӗнчи обществӑлла пулӑшуҫи Ирина Алексеева, Тихвински Турамӑш турӑшӗ ячӗллӗ Мӑнҫырмари чиркӳ настоятелӗ Леонид Ермолаев протоиерей хутшӑнчӗҫ.
5 «Г» кадет класне В.П.Сергеев аслӑ лейтенант ятне пачӗҫ // Вӑрмар тӑрӑхӗ. http://gazeta1931.ru/urmary/12007-5-g-ka ... tne-pach-c
Чӑваш Республикин Министрсен Кабинечӗн Председателӗн ҫумӗ — ял хуҫалӑх министрӗ Сергей Артамонов округ администрацийӗн пуҫлӑхӗпе — Леонард Левыйпа тата округ администрацийӗн ял хуҫалӑхӗпе экологи пайӗн начальникӗпе — Сергей Волковпа пӗрле иртнӗ эрнере Елчӗк муниципалитет округӗнче ӗҫлӗ ҫул ҫӳревпе пулнипе усӑ курса Кӗҫӗн Таяпари Александр Викторов предпринимателӗн пуҫаруллӑ ӗҫӗ-хӗлӗпе тата Николай Головин ертсе пыракан «Победа» ОООра пурнӑҫлакан черетлӗ пысӑк объектри ӗҫсене мӗнле йӗркеленипе паллашни ахальтен пулман…
Патшалӑх пулӑшнӑран умри ҫул уҫӑлать // Елчӗк ен. http://xn--e1aaatdp0e.xn--p1ai/2024/07/0 ... %82%d1%8c/
Ҫак ушкӑнах спортист (спорт-ист) термина та кӗртсе ямалла пек (болгарла спортист), анчах вырӑс чӗлхинче англицизм, спортсмен, ҫирӗпленнӗ, вӑл чӑваш чӗлхине кӗнӗ, анчах тутарла спортчӑ; (3) вырӑсла, чӑвашла гобоист, тутарла гобоист е гобойда ойнаучӑ; вырӑсла, чӑвашла кларнетист, анчах тутарла кларнетчӑ/кларнетист; вырӑсла, чӑвашла контрабасист, тутарла контрабасист е контрабаста ойнаучӑ; вырӑсла, чӑвашла виолончелист, тутарла виолончелист е виолончельдэ ойнаучӑ; вырӑсла, чӑвашла валторнист, анчах тутарла валторначӑ/валторнист т. ыт. те.
Чӗлхемӗрӗн малашлӑхӗ унӑн паянхи пуянлӑхӗнчен килет // М. Р. Федотов. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 6–21 с.
Анчах «Нарспи» авторӗн ҫак шухӑшне палӑртнӑ чухне эпир унӑн шухӑш-кӑмӑлӗ пур чухне те тап-таса ылтӑн пек пулнӑ тесе калама пултараймастпӑр: Иванов пурӑннӑ саманара халӑх ӑс-тӑнӗнче тӗксӗм шухӑшсем те нумай пулнӑ, халӑх турра та, усала та ӗненнӗ; пӗрисем киреметсене, теприсем турӑшсене пуҫ ҫапнӑ, виҫҫӗмӗшсем турӑшсене хӑйма сӗрсе, кил хушшине ҫӗтӗк ҫӑпата ҫине кӑларса лартнӑ; пӗрисем революцие мухтакан кӗнекесем тупса вуланӑ, патша йӗркине хирӗҫ пыракан кӗрешӗве хутшӑннӑ, теприсем революци паттӑрӗсене тытса жандармсен аллине панӑ…
Дмитрий Исаев ҫырӑвӗсене вуласан... // Василий Долгов. «Тӑван Атӑл». — 1962, 2(95)№ — 97-99 с.
О.Цыпленкова 60 ҫулхи юбилейпе саламласа мероприятире Николай Лукьянов, Мускавран килнӗ юрист Владимир Болгарский, Чӑваш наци конгресӗн ятӗнчен Вера Архиповӑпа Зоя Яковлева, Алена Силпи, Пинерпи Панкратова юрӑҫсем, Раиса Сарпи, Светлана Асамат, Альбина Юрату сӑвӑҫсем, Чӑваш халӑх поэчӗ Валери Туркай, Пензӑран килнӗ Денис Щербаков, «Чунҫӳрев» активистки Галина Николаева, флейтӑпа каласа Дмитрий Круленко, шӑхличпе Николай Фомиряков, «Телей», «Калинка» ансамбльсем тата ыттисем саламларӗҫ, парнесем пачӗҫ, ҫулҫӳревсем пирки аса илчӗҫ.
«Чунҫӳрев»: ҫулсем такӑр пулччӑр // Евгений Турхан. http://suvargazeta.ru/news/cn-khyparsem/ ... -pulchchar
Ҫав тахҫан трактор хӑварнӑ, лечекеленнӗ, сӑпӑрчӑк, ӗнтӗ куҫ витейми йӗрпе сехете яхӑн сулланкаласа сӗнккесен Пурис, ӑс-пуҫне майӗпен сӑрхӑнса минретекен-тӗтрелентерекен усал шӗвек сӗрӗмне ҫӗнкелесе, темле сарлака, урапа-машина-трактор чупакан урлӑ ҫул ҫине тухса тӑчӗ (ҫапла, ҫапла, шӑпах ҫак тӗлте пирӗн тепӗр герой малаллахи ҫул-йӗрне палӑртаймасӑр сӗмленсе, ӑшталанса тӑнӑччӗ), ӑшши-пӑшши куҫне пӗрре сулахаялла, тепре сылтӑмалла ывӑтса илчӗ, тимлесех ҫула тӗпчеме пикенчӗ, анчах йӑс-пӑслӑ ҫӑра ӗнтрӗкре нимӗн уҫҫихуппине те тупаймарӗ.
Хӑлхасӑр, куҫсӑр вӑрманта // Василий Сипет. Сипет В. Хӑлхасӑр, куҫсӑр вӑрманта: повесть. — Шупашкар, «Пегас» издательство ҫурчӗ, 2017. — 196 с.
Юлашки ҫулсенче пичетленсе тухнӑ чаплӑ произведенисем — А. Твардовскин «Инҫетрен инҫете» поэмипе М. Шолоховӑн «Уҫнӑ ҫерем» романӗн иккӗмӗш кӗнеки, Л. Леоновӑн «Вырӑс вӑрманӗпе» А. Довженкон «Тинӗс ҫинчен хунӑ поэми», Н. Погодинӑн Ленина сӑнласа кӑтартакан пьесисемпе М. Ауэзовӑн «Абай ҫулӗ» романӗ, М. Стельмах романӗсемпе М. Рыльский, А. Прокофьев, М. Турсун-заде поэтсен сӑввисем, Д. Шостаковч, В. Соловьев-Седой, С. Рихтер, В. Мравинскнй, В. Пашенная творчествисем пирӗн литературӑпа искусствӑн ҫитӗнӗвӗсене ҫав тери уҫҫӑн кӑтартса параҫҫӗ!
Коммунизм культури // И.А. Маркелов. «Тӑван Атӑл». — 1962, 2(95)№ — 80-88 с.