New
Сӑмахран, Чернышевский хӑйӗн пӗр произведенийӗнче писатель таланчӗ мӗнрен килни ҫинчен тӗлӗнмелле паха шухӑшсем каласа панӑ: «Талант вӑйӗ тӗрӗслӗхре», «тӗрӗс ҫул-йӗр писателе вӑй парать, йӑнӑш ҫул-йӗр чи вӑйлӑ таланта та пӗтерсе лартать» («Ошибочное направление губит самый сильный талант»), — тенӗ аслӑ критик.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Вӑл калама ҫук вӑйлӑ критик пулнӑ, материализмла эстетикӑна ҫӳлти шая хӑпартнӑ, унӑн тӗп принципӗсене Гоголь тапхӑрӗнчи литературӑн произведенийӗсене тӗпчесе ҫирӗплетсе панӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Ҫакӑ вӑл чӑннипех те ҫавӑн пек пулнине Чернышевскин чаплӑ произведенийӗсем, унӑн пӗтӗм творчестви кӑтартса парать.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Вырӑссен ӑслӑлӑх ҫыннисем ют ҫӗршывсенчи ӑслӑлӑх ҫыннисен ушкӑнӗнче мар, вӗсенчен малта пырса, ырӑ тӗслӗхсем кӑтарта пуҫланӑ, вӗсем ют шухӑшсен, ют теорисен, вилӗ схемӑсен витӗмне (влиянине) пӑхӑнма пӑрахнӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Российӑра Белинский, Герцен, Чернышевский, Добролюбов пек аслӑ мыслительсем ӗҫлеме тытӑнсан, вырӑссен философийӗ, литература критики, истори науки, обществӑри шухӑшӗ нумай-нумай малалла кайнӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Философире хӑй тӗллӗн шухӑшлама пултаракан ҫын яланах ют шухӑшсемпе пуранакан ҫынсене кая хӑварать.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Вӑл, малтанхи вӑхӑтра Гегель философине кӑмӑлланӑскер, ҫав философин ҫитменлӗхӗсене сисе пуҫланӑ, ӑна критиклеме тытӑннӑ, пурӑна-киле малалла кайнӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Ҫавӑн пек философсенчен пӗри Виссарион Белинский пулнӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Анчах вырӑс халӑхӗн пурнӑҫӗ ҫав вилӗ схемӑсене пӑхӑнман: вӑл вырӑс халӑхӗн вӗресе тӑракан хӑватлӑ ӑс-тӑнне пӗтӗҫтерме пултаракан философсене, теоретиксене ыйтнӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Белинский ӗҫлеме тытӑниччен вырӑс литературинчи критиксем хӑйсем тӗллӗн шухӑшлакан, ҫӗнӗ шухӑш паракан ҫынсем пулман, вӗсем час-часах Хӗвеланӑҫӗнчи философсен тӗрлӗ теорийӗсем хыҫҫӑн кайса ҫырнӑ, ют теорисем тӑрӑх схемӑсем тума тӑрӑшнӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Н. Г. Чернышевский, мӗн ҫамрӑкранпах В. Г., Белинский шухӑшӗсене кӑмӑлланӑскер, хӑйӗн критикӑлла ӗҫӗсенче материализмла эстетикӑна малалла аталантарнӑ, Белинскин вырӑс литературинчи чаплӑ вырӑнне кӑтартса панӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Ҫакӑнпа пӗрлех аслӑ критик дворянла литературӑн вӑйсӑр енӗсене, вӑл халӑх пурнӑҫӗнчен инҫетре тӑнине кӑтартнӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
писательсен произведенийӗсен тарӑн социалла содержанине палӑртнӑ, ҫав писательсен произведенийӗсем крепӑсла йӗркен ӑшчиккине уҫса питленине, унӑн киревсӗрлӗхӗсене тӑрӑ шыв ҫине кӑларнине ырласа мухтанӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Хӑйӗн чапа тухнӑ критикӑлла статьисенче Чернышевскнй вырӑс литературин обществӑри вырӑнне, унӑн прогрессивлӑ характерне, демократилле идеалне, реализмне кӑтартса панӑ; вӑл Пушкин, Гоголь, Салтыков-Щедрин, Некрасов тата ыт.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
«Шухӑшлакан ҫынна тивӗҫлӗ содержани ҫеҫ искусствӑна пушӑ япала пуласран хӑтарма пултарать», «усӑсӑр япалана хисеплеме нимӗнле тивӗҫ те ҫук», тесе вӗрентнӗ вӑл.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Искусство пысӑк обществӑлла проблемӑсене хускатать, вӗсене ҫутатса парать пулсан ҫеҫ тулли кӗлеткеллӗ пулать, аталанса чечекленет, обществӑшӑн, халӑхшӑн усӑллӑ пулать, пурнӑҫа ӑнлантарса парать, ҫивӗч хӗҫ-пӑшал пулса тӑрать.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Аслӑ критик искусство содержанийӗпе форми пӗр-пӗринпе тачӑ ҫыхӑнса тӑнине, вӗсем уйрӑлми пӗрлӗх пулнине, содержани ӗҫе татса паракан вырӑнта тӑнине, ҫав вӑхӑтрах форма та искусствӑн питех те кирлӗ элеменчӗ пулнине кӑтартса панӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Вӑл каланӑ тӑрӑх, искусство пурнӑҫа палӑртса парать; «илемлӗх вӑл — пурнӑҫ», илемлӗх ӗҫрен килет, ӗҫпе ҫыхӑнса тӑрать; литературӑпа искусство — «пурнӑҫ учебникӗ»; искусство халӑх интересӗсемшӗн тӑмалла, обществӑн малта пыракан прогрессивлӑ шухӑшӗсене тытса пымалла.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Хӑйӗн питех те паха критикӑлла произведенийӗсенче («Об эстетическом отношении искусства к действительности» (1855 ҫ.), «Очерки гоголевского периода русской литературы» (1855 — 1856 ҫҫ), т. ыт.) Чернышевский материализмла эстетика принципӗсене аталантарнӑ, искусство пурнӑҫпа тачӑ ҫыхӑнса тӑнине сӑлтавласа панӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
«Искуство искусствӑшӑн» тенӗ шухӑш — айванла шухӑш, вӑл «пуянлӑх пуянлӑхшӑн», «наука наукӑшӑн» тенӗ шухӑш пекех киревсӗр япала, тесе вӗрентнӗ Чернышевский.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.