New
Иккӗмӗш тӑван чӗлхе тени калама ҫук лайӑх япала, вӑл пире ҫӑкӑр пекех кирлӗ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Час-часах ҫакӑн пек каланине илтме пулать: халӗ чӑвашсем те вырӑсла лайӑх пӗлеҫҫӗ, вырӑс чӗлхи вӗсемшӗн иккӗмӗш тӑван чӗлхе пулса тӑчӗ, ҫавӑнпа та чӑваш чӗлхине малалла аталантарасси ҫинчен мар, халӑх хушшинче ытларах вырӑс чӗлхине сарасси ҫинчен шутламалла, теҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Ҫавӑнпа та тӑван чӗлхе ыйтӑвне пирӗн кӳршӗсем ҫапла лартаҫҫӗ, пирӗн те ҫавнашкалах лартас пулать тени тӗрӗс мар пулӗччӗ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Ҫак халӑхсенчен хӑшӗ-пӗрин хӑйсен чӗлхипе ҫырулӑх та ҫук (агулсен, рутулсен, цахурсен, белуджисен), пӗрремӗш класран пуҫласах вӗсем урӑх чӗлхепе вӗренеҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Ҫав вӑхӑтра хӑш-пӗр вак халӑхсем 1959 ҫулхи перепиҫ вӑхӑтӗнче тӑван чӗлхе вырӑнне харпӑр хӑй чӗлхине ҫакӑн чухлӗ кӑтартнӑ: агулсем 99,5%, рутулсем 99,9%, цахурсем 99%, тавасарансем 99,2% (кусем пурте Дагестанра пурӑнаҫҫӗ), белуджисем (Туркменире) 94,9%, ненецсем 85,7%, чукчасем 93,9%, коряксем 90,5%, нанайсем 8б,3%, эскимоссем 84%.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Ку ӗнтӗ мордва халӑхӗ вырӑссемпе хутӑш пурӑннӑран та, мордвасен пӗтӗмӗшле литература чӗлхи ҫуккинчен те тата ытти сӑлтавсенчен те килнӗ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Урӑхла каласан, пӗтӗм мордва халӑхӗн 20 проценчӗ ытларах вырӑс чӗлхи ҫине куҫнӑ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
1939 ҫулта ун пеккисен шучӗ пин ҫын пуҫне 110 ҫитнӗ, 1959 ҫулта 215 пулнӑ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
192б ҫулта хӑйне мордва тесе шутлакан кашни пин ҫынран 55-шӗ тӑван чӗлхе вырӑнне вырӑс чӗлхине кӑтартнӑ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Акӑ пӗр-икӗ тӗслӗх илер.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Тӗрлӗ условисене пула ҫак процесс пур халӑхӑн та пӗрешкел хӑвӑртлӑхпа пымасть.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Ҫак объективлӑ процеса хӑвӑртлатма та, чарма та ҫук, мӗншӗн тесен вӑл уйрӑм ҫын кӑмӑлӗнчен килмест, пурнӑҫ аталанӑвӗнчен тухса тӑрать.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Ҫӗнтерессе вара хӑш чӗлхи вӑйлӑрах, урӑхла каласан, хӑш чӗлхи пурнӑҫ ыйтнине, общество интересӗсене ытларах тивӗҫтерет, ҫав ҫӗнтерме тивӗҫ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Хӑҫан та пулин, паллах, ҫав икӗ чӗлхерен пӗри ҫиеле тухатех.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Пӗтӗмпех тепӗр чӗлхе ҫине куҫиччен халӑх чылай вӑхӑт хушши икӗ чӗлхепе калаҫать.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Тӑван чӗлхене пӑрахса тепӗр чӗлхе ҫине куҫасси кӗске вӑхӑтра пулса иртме пултараймасть, вӑл вӑрах тӑсӑлакан процесс.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Ҫав халӑх чӗлхинче ҫирӗпленнӗ мелсене, паллах, ҫыру чӗлхинче те тиркеме сӑлтав ҫук.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Сӑмахсем кӑна мар, хӑш-пӗр грамматика мелӗсем те пирӗн чӗлхене вырӑсларан кӗрсе ҫирӗпленнӗ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Пирӗн литература чӗлхишӗн ҫакӑн пек хӑрушлӑх нихҫан та пулман: пӗр енчен, вӑл халӑх чӗлхипе уйрӑлми ҫыхӑнса тӑнӑ, тепӗр енчен, литература чӗлхине вырӑс сӑмахӗсем кӗрсе пынипе пӗрлех, халӑх чӗлхи те пирӗн вӑл сӑмахсенчен ютшӑнман.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Ун пек чухне литература чӗлхин халӑх хушшинчи авторитечӗ чакас хӑрушлӑх сиксе тухать.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.